Tactische stedenbouw houdt in dat je de omgeving tracht te veranderen, zonder dat je daar voor al te veel geld en tijd voor nodig hebt. In een tijd waarin de V.S. nogsteeds geplaagd worden door een economische recessie, is er vaak geen geld beschikbaar om grootse, ambitieuze plannen uit te voeren. Om nog maar te zwijgen over het feit dat het gewoon ook handiger en praktischer is om jezelf af te vragen wat je VANDAAG de dag kunt doen. Alhoewel dit misschien haaks lijkt te staan op de kern van de stadsplanning-- je plant immers voor de toekomst-- kunnen kleine, incrementele veranderingen die je vandaag de dag doorvoert, aanleiding geven tot een meer grootscheepse verandering. Vandaar dat ik de titel "Tactische stedenbouw" heb voorgesteld aan mijn mede-auteurs: het idee is om veranderingen door te voeren die, na enige tijd, aanzet geven tot grotere en meer permanente veranderingen.
Een voorbeeld zijn de pedestrian plazas die het Department of Transportation van de gemeente New York de afgelopen jaren heeft geïmplementeerd.
Ze begonnen met het sluiten van een paar rijstroken voor het autoverkeer op Times Square, en zetten er een paar stoelen en tafels neer.
Toen bleek dat de tafels en stoelen erg in de smaak vielen, spendeerde het Department of Transportation een klein beetje geld om deze nieuwe plaza wat aangenamer te maken: ze besloten het asfalt de deur uit te doen en het wegdek werd blauw geverfd. Ook werden er een paar plantenbakken geplaatst, en het zit-gedeelte werd zelfs bestraat met een iets aangenamer materiaal. Kortom, zonder veel geld te investeren in de plaza werd er radicaal gebroken met de geschiedenis van Times Square als een auto-gedomineerde straat.
De plaza blijft onverminderd populair, en het Department of Transportation heeft vorige maand een een competitie uitgeschreven. Zij vraagt de vakgemeenschap van ruimtelijk ontwerpers een ontwerp te maken voor een permanente verandering van de plaza. Een meer permanente verandering zit er dus aan te komen, terwijl hier twee jaar geleden nog gewoon auto's rondreden!
Het "Pavement-to-Plaza" initiatief van Times Square heeft op veel plaatsen in New York navolging gevonden. Oftewel, het (tijdelijk)sluiten van rijstroken voor automobilisten bleek achteraf een tactische planningsinterventie bij uitstek: het resulteerde in een ware wildgroei van voetgangers-plaza's in New York City.
Er zijn veel meer voorbeelden van tactische planningsinterventies, alhoewel het "Pavement-to-Plazas" programma een goed voorbeeld is. Wij publiceerden een overzicht van soortgelijke planningsinterventies, en redeneerden dat alle beschreven planningstactieken, hoe zeer zij ook variëren, allemaal het tactische element delen.
Zodoende bedachten wij een overkoepelend kader waaronder allerlei planningsinterventies vallen.
Het document kun je hier downloaden!
De waarde van het document werd breed uitgemeten in de Amerikaanse pers.
Toonaangevend magazine "GRIST" berichtte erover. Het vakblad "New Urban News" deed dat ook!
Bepaalde blogs, zoals Sustainable Communities, of het in planologische kringen zeer bekende Strong Towns en die van de P2P Foundation berichtten ook over de publicatie, en zo ook het Center for Artistic Activism.
De lijst is werkelijk eindeloos, maar het meest gehonoreerd voel ik me toch wel door de vermelding op de website van het American Institute of Architects.
De ongelofelijke populariteit van het document valt naar mijn mening te wijten aan de slappe staat van de economie. Steden zijn dynamisch en zullen altijd blijven veranderen, vooral in de V.S. Echter, in een periode waar daar weinig geld voor beschikbaar is, zijn beleidsmakers driftig op zoek naar een goedkope manier om toch de gebouwde omgeving positief te kunnen veranderen.
Al met al is het document een mooie manier om wat naamsbekendheid te vergaren, hetgeen ik wel kan gebruiken zo vlak voor mijn afstuderen. Over een 'tactische zet' gesproken! Overigens moet ik toegeven dat de populariteit van het document mij ertoe heeft aangezet om mijn scriptie over dit fenomeen te schrijven, en toe te passen op acute planningsvraagstukken in New York.
